Merk je dat vrijen pijnlijk is geworden? Dat aanraking bij de ingang van de vagina branderig, scherp of gevoelig voelt? Of dat je minder goed opgewonden raakt, minder gevoelig bent rond de clitoris of steeds moeilijker tot een orgasme komt?

Dan kan het zijn dat de doorbloeding, gevoeligheid of kwaliteit van het weefsel in het vulvagebied is veranderd.

En dat is belangrijk om serieus te nemen, want seksuele klachten bij vrouwen worden nog veel te vaak weggewuifd als “stress”, “leeftijd” of “erbij horen”, terwijl het grote impact op je zelfvertrouwen, je relatie, je plezier en je kwaliteit van leven.

Shockwave therapie is een niet-invasieve behandeling gericht om de doorbloeding te verbeteren en herstel te stimuleren. Deze therapievorm is bij mannen inmiddels veel onderzocht voor erectieherstel. De laatste jaren wordt deze behandeling ook  onderzocht en toegepast bij vrouwen, vooral bij pijnklachten in het vulvagebied en bij problemen met seksueel opgewonden raken.

Op deze pagina lees je voor welke klachten shockwave therapie is onderzocht, wat dat onderzoek laat zien en waar de wetenschap nog niet ver genoeg is om harde beloftes te doen. Die eerlijkheid vinden we belangrijk, ook als dat betekent dat we soms moeten zeggen dat het bewijs nog te dun is.

Wat gebeurt er tijdens de behandeling?

Tijdens shockwave therapie worden lage energie akoestische golven op het te behandelen gebied gericht via een handstuk. Dit stimuleert de aanmaak van nieuwe bloedvaatjes en groeifactoren. Bovendien werkt het pijnstillend en ontstekingsremmend. De behandeling is niet-invasief en vraagt geen operatie of hersteltijd.

Shockwave bij chronische pijn in het vulvagebied
(vestibulodynie)

Vestibulodynie is aanhoudende pijn bij aanraking van de ingang van de vagina en is de klacht waarvoor shockwave bij vrouwen het beste is onderzocht. Vestibulodynie heeft veel impact op pijn tijdens het vrijen. Een dubbelblind, placebogecontroleerde studie uit 2021 bij tweeëndertig vrouwen liet een significante afname zien van pijn en een verbetering van de seksuele functie na een reeks van minimaal 4 tot 12 behandelingen. Dit is voor vrouwelijke seksuele klachten een van de weinige onderzoeken met een placebogroep, wat het extra betekenisvol maakt.

Shockwave bij afname van de gevoeligheid van het genitaal of een onvermogen om tot een orgasme te komen

Voor mensen die een afgenomen gevoeligheid van hun geslachtsorgaan ervaren kan een  behandeling met shockwave therapie heel helpend zijn. Ook voor vrouwen die merken dat ze steeds moeilijker tot een orgasme kunnen komen, bijvoorbeeld door de hormonale veranderingen rond de menopauze, kan shockwave therapie helpen de gevoeligheid en het vermorgen een orgasme te bereiken terug brengen.

Bij vrouwen is shockwave therapie in dit kader nog weinig onderzocht. Bij mannen werkt het duidelijk wel op deze manier en omdat de clitoris en de penis embryologisch van dezelfde oorsprong zijn is het logisch dat shockwave therapie op de vulva en rond de clitoris hetzelfde effect heeft als bij mannen op de schacht van de penis. Er is inmiddels veel wetenschappelijke interesse in dit onderwerp en er lopen momenteel verschillende studies, maar een stevige wetenschappelijke onderbouwing voor shockwave bij vrouwen met afgenomen vaginale gevoeligheid, zoals die er voor mannen wel is, ontbreekt op dit moment nog. Shockwave moet daarom bij vrouwen vooralsnog worden gezien als een experimentele, aanvullende optie. Het is dan ook (nog) niet opgenomen als  eerstelijnsbehandeling en ook niet in het verzekeringspakket.

Shockwave bij bekkenbodemklachten

Bij klachten zoals een overactieve blaas, interstitiële cystitis of chronische bekkenbodempijn wordt shockwave onderzocht, soms in combinatie met PRP. De eerste resultaten uit lopend onderzoek zijn voorzichtig positief voor pijnvermindering, maar de studies zijn nog klein en de resultaten moeten nog worden bevestigd in langduriger en groter onderzoek voordat hier een definitieve richtlijn kan worden gemaakt.

Waar shockwave nog niet de aangewezen keuze is

Voor klachten door de overgang, zoals een droge of dunnere vaginawand (genito-urinair syndroom van de menopauze) en voor lichen sclerosus, is shockwave op dit moment onvoldoende onderzocht om aan te bevelen. Voor deze klachten bestaan behandelingen met een steviger wetenschappelijk fundament, zoals lokale hormoontherapie en, bij lichen sclerosus, corticosteroïdzalf. In de kliniek bespreken  wij eerst alle opties  en bepalen n.a.v. het beeld van het vaginale weefsel wat het beste behandelplan voor jou is.

Praktisch

Shockwave therapie wordt op dit moment nog niet vergoed door de zorgverzekeraar en de behandelingen moeten, net als bijvoorbeeld bij een cosmetisch arts, ‘out of pocket’ worden betaald. Een sessie kost gemiddeld 130 euro (afhankelijk van het aantal sessies).

Tijdens het fysieke consult voor vaginale klachten kijken we uitgebreid naar je klachten, je medische voorgeschiedenis en hoe het weefsel eruitziet. We bespreken welke oorzaken mogelijk een rol spelen, of shockwave een passende keuze is en welke behandeling het beste bij jouw situatie past. Je loopt altijd weg met een concreet advies en behandelplan voor jouw klachten.

Bronnen

• Gruenwald I, Gutzeit O, Petruseva A, et al. Low-Intensity Shockwave for Treatment of Vestibulodynia: A Randomized Controlled Therapy Trial. Journal of Sexual Medicine, 2021. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33419704/
• Female Sexual Desire, Arousal, and Orgasmic Dysfunctions: A Systematic Review and Meta-Analysis of Treatment Options. 2025. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40543759/
• Effects of Low-intensity Extracorporeal Shock Wave Therapy (LiESWT) on Women With Pelvic Floor Dysfunction. Studieregistratie, Kaohsiung Medical University. https://clinicaltrials.gov/study/NCT05337813